***
قرآن محوری؛ انس باقرآن،ارتباط با قرآن. از این اصطلاحات موقع مباحث تربیتی دینی نوجوان که می شود الی ماشاء الله خرج می کنیم.
قرآن محوری چیست؟ نقطه شروعش کجاست؟ به تناسب سن و شرایط افراد تغییر می کند یا ثابت است؟ آیا روش های سنتی جلسات قرآن و دوره های هنوز قالب مناسبی برای جذب مخاطب نوجوان به قرآن است با خیر؟ نقش و جایگاه آموزش در این سیر چیست؟ و بسیاری از این دست سوالات که هنوز پاسخ صریح و دقیقی برایشان پیدا نکرده ام.
***
بحث انس با قرآن در روشهای سنتی تر مثل دوره های هفتگی در گذشته بیشتر شخص محور بوده است. مخصوصا تو حوزه مخاطب نوجوان خود استاد نقش کلیدی دارد. هنوز هم به نظر همین طور است. حافظه تاریخی شاهد این مدعاست. اولین چیزهایی که باعث شد مادر فضای تلاوت قرآن قرار بگیریم همان استاد و قاری جذاب وحسن خلق برخورد نیکوی او بود.
از شخص محوری که بگذریم جلسات جمع محور را داریم.این یکی را بیشترمی شود در جلسات فامیلی و یا جلساتی که صمیمیت و رابطه ای قوی بین افراد آن، آنها را دور هم نگه می دارد ،دید. فرد خاصی ایفای نقش نمی کند وهمه اعضا سهم مشترکی دارند.
سومین عامل وشاید مهم ترین عامل تقویت حس بودن است. بسیار به خاطر دارم لحظاتی را که توی جمع بزرگترهایم( از لحاظ سنی ) بخاطر تلاوت زیبای قرآن مورد تشویق و حتی هدیه های نقدی و ... قرار گرفته ام. که اتفاقا همان تشویق ها اشتیاق مرا 100 چندان می کرده است. من با تلاوت قرآن از جمع های کوچک و بزرگ تایید می گرفته ام و ...
***
توی همه ی این ها، آموزش کلاسیک حلقه ی آخراست و بعد از همه ی اینها قرار می گیرد ، مخصوصا آموزش روخوانی و روانخوانی ! مخصوصا برای بچه ها مقاطع پایین تر! چیزی که امروز همه اول سراغ آن می روند. چون هم آسان تر است هم کم هزینه تر، هم طبع ما آمپولی شده و می خواهیم درتابستان ها فرزندمان با شرکت در کلاس های قرآن ، قرآنی شوند. برای عدم کارایی این روش ها به میزان تداوم آنها در مخاطبینشان نگاهی بیندازید.
در آموزش کلاسیک قرآن مخاطب معمولا فقط می شنود و نهایتا تکرار می کند واین یعنی حداقل مشارکت! یعنی حذف مهم ترین عامل! ارتباط بین مربی ومخاطب هم در پایین ترین حد صمیمیت شکل می گیرد. حال شما بیا هزار بار از فوائد انس با قرآن بگو!
به اینهمه اضافه کنید سختی و کلفت کسی که می خواهد به تازگی قرآن را از رو بخواند و به قول ما روخوانی و روان خوانی تمرین کند.
به نظرم نقطه شروع برای برقراری ارتباط نوجوان با قرآن هر چه باشد روخوانی و روانخوانی آن هم در قالب آموزش کلاسیک نیست!
***
نکته مهم تر این که نگاه ما به مسئله خواندن قرآن چه باید باشد. غایت محور باشد یا خیر؟ غایتش چیست ؟ جملات زیر از نامه امام به فرزندش را بخوانید:
« فرزندم با قرآن این کتاب معرفت آشنا شو اگر چه به قرائت آن و راهی از آن به سوی محبوب باز کن و تصور نکن که قرائت بدون معرفت اثر ندارد که این وسوسه ی شیطان است. آخر این کتاب از طرف محبوب است، برای تو و برای همه کس ، و نامه محبوب ، محبوب است. اگر چه عاشق ومحب مفاد آن را نداند . با این انگیزه ، حب محبوب ، که کمال مطلوب است به سراغت آید وشاید دستت گیرد. ما اگر تمام لحظات عمر به شکرانه اینکه قرآن کتاب ماست به سجده رویم ، از عهده بر نیامده ایم» ( وعده دیدار ص 89)
**********
علامه النفاق ... استصغار المعاصی...